• blog
  • Vermannen is een werkwoord

Vermannen is een werkwoord

Joh, probeer jezelf te vervrouwen.
Is het werkwoord ‘vermannen’ afgeleid van het zelfstandig naamwoord ‘man-nen’?

Mijn vader zei vroeger vaak: “Rug recht, niet mauwen.”. Dat was eigenlijk een vrije vertaling van ‘je moet jezelf vermannen’. In de Van Dale staat ‘vermannen’ omschreven als ‘moed vatten’, ‘zichzelf meester worden’. Toen ben ik op zoek gegaan naar de vertaling voor ‘vervrouwen’. Helaas, dat woord staat (nog) niet in de Van Dale. Ik werd doorgestuurd naar het woord ‘vertrouwen’, ook een mooie woordspeling.

Waarom deze zoektocht, op dit moment? In de teamtrainingstrajecten die ik momenteel doe, speelt het dilemma dat we enerzijds sterk en doortastend moeten zijn en anderzijds dat we kwetsbaar en empathisch mogen zijn en vooral onze ‘voelsprieten’ en zintuigen mogen gebruiken om te begrijpen wat er speelt binnen teams waar we deel van uitmaken. Het risico bestaat namelijk dat wanneer we ‘ter tafel brengen’ wat we signaleren, er ‘kwetsuren’ zichtbaar worden (Van Dale: kwet-suur, meervoud kwet-suren betekent ‘wond’), ofwel dat zaken die niet lekker lopen, onderlinge misverstanden die al lange tijd onder het tapijt zijn geschoven bespreekbaar gemaakt worden en de samenwerking mogelijk beschadigd wordt. Moeten we ons dan vermannen en een pleister plakken op de wond of krijgt zo’n kwetsuur meer aandacht door ook de oorzaak te bespreken en een volgende wond te voorkomen?
Zie hier een team dat samenwerkt op basis van gelijkwaardigheid, want dat vinden ze allemaal een belangrijke waarde, maar gelijktijdig geleid wordt door hiërarchie. Zie hier het eerste dilemma. Een team waar iedereen zaken mag inbrengen die het werkproces bevorderen, maar waar niet naar iedereen even goed geluisterd wordt. Want ja, er zijn senioren en junioren en extraverte en introverte teamleden. Hun boodschappen worden blijkbaar anders verzonden en anders ontvangen. Het tweede dilemma wordt duidelijk. Vervolgens bestaat de breed gedragen overtuiging binnen dit team dat verschillende persoonlijkheden complementair zijn aan elkaar en elkaar dus versterken. Maar in de praktijk blijkt het toch lastig om geduld op te brengen voor de meer reflecterende teamleden en zo ook om begrip te hebben voor de teamleden die efficiënt willen doorpakken. Wederom een dilemma. Het ‘vermannen’ en ‘vervrouwen’ kan zomaar in dit rijtje staan van dilemma’s. Deze dilemma’s leiden van lichte ergernis tot zware irritaties, welke ongemerkt leiden tot misverstanden, beschuldigingen en ‘kwetsuren’.

Als leidinggevende heb je hier bijna dagelijks mee te maken. En je denkt: “Jongens, kunnen jullie dit niet zelf oplossen? Verman jezelf. Ik ben er klaar mee.”. En je neemt afstand. Letterlijk door vaker in je kantoor te gaan zitten (de deur staat altijd open) of figuurlijk door niet meer aandachtig te luisteren. Jij, de verbindende factor en voorbeeldfunctie, verdwijnt uit het zicht. Het wordt er vaak niet beter op.

Dus ja, we zullen onszelf moeten ‘vermannen’ (moed vatten) om te ‘vervrouwen’ in verstoorde relaties op de werkvloer. Vertrouwen hebben dat tijd investeren in echte aandacht (empathie, voelsprieten) leidt tot groei van teams naar zelfsturende teams. En zijn we daar niet allemaal mee bezig? Dat een pleister plakken niet voldoende is, heb je zelf vast ook ervaren.

Wat zou het mooi zijn wanneer ‘vervrouwen’ ook nog eens in de Van Dale komt te staan!